Osmanlıca Kitap ve Belgelerin Değeri Neye Bağlı

Osmanlıca kitap değeri nasıl belirlenir

Kısa cevap: Osmanlıca kitap değeri önce yazma mı matbu mu olduğuna bakılarak belirlenir. Ardından cilt durumu, sayfa bütünlüğü ve varsa tezhip gelir.

El yazması eserler tek tek üretildiği için daha nadirdir. Matbu eserlerde ise baskı yılı, baskı sayısı ve durum öne çıkar.

Osmanlıca kitap değeri bu iki grupta farklı ölçütlerle konuşulur.

Cilt ve sayfa durumu

• Cildin sağlam ve orijinal olması
• Sayfaların eksiksiz olması
• Nem lekesi ve böcek izi bulunmaması
• Sayfa kenarlarının kesilmemiş olması

Eksik sayfa değeri belirgin düşürür. Özellikle ilk ve son sayfalar önemlidir.

Tezhip ve süsleme

Tezhip, el yazması sayfalardaki bezemedir. Altın yaldız ve renkli motifler içerir.

Tezhipli sayfalar eserin değerini artırır. Bezemenin özgün olup olmadığı ayrıca değerlendirilir.

Ferman, belge ve evraklar

Ferman ve resmî belgelerde tuğra, mühür ve imza bölümleri öne çıkar. Belgenin kime ait olduğu ve hangi konuyu kapsadığı da önemlidir.

Aile arşivlerinden çıkan tapu, nüfus ve ticaret belgeleri de değerlendirilir. Bunların bir arada olması bütünlük sağlar.

Saklama ve taşıma

Kitapları dik ve sıkışık olmayacak biçimde raf üzerinde tutun. Nemli ortamdan uzak durun.

Sayfaları bantlamayın ve yapıştırmayın. Onarım girişimleri çoğu zaman değeri düşürür.

Fotoğraf çekerken sayfaları zorlayarak açmayın; cilt sırtı çatlayabilir.

Değerlendirme için ne gerekir

Kapak, iç kapak, birkaç sayfa ve varsa tezhipli bölüm fotoğrafı yeterlidir. Belge için tuğra ve mühür bölgesinin yakın çekimi gerekir.

Alım ölçütlerimizi Osmanlıca kitap alımı sayfasında anlattık. Değer tespiti ücretsizdir ve sizi bağlamaz.

Yazma ve matbu nasıl ayrılır

El yazması eserlerde satır aralıkları ve harf biçimleri küçük farklar gösterir. Mürekkep kalınlığı sayfa boyunca değişir.

Matbu eserlerde ise harfler birebir aynıdır. Satır düzeni milimetrik tekrarlanır.

Kâğıda ışıkta bakmak da yardımcı olur. Elle üretilmiş kâğıtlarda damar izleri görülür.

Arşiv bütünlüğü

Bir aileden çıkan belgeler bir arada daha anlamlıdır. Tek tek dağıtıldığında bağlam kaybolur.

• Belgeleri sıralı biçimde tutun
• Zarflarını atmayın
• Üzerine yazı yazmayın

Bütünlük, değerlendirmeyi kolaylaştırır ve sonucu olumlu etkiler.

Osmanlıca kitap değeri için ilk adım

Fotoğraf göndermeniz yeterli. Kapak, iç kapak ve birkaç sayfa çoğu zaman ön değerlendirme için kâfidir.

Randevuda eseri yerinde inceleriz. İnceleme ücretsizdir ve sizi bağlamaz. Anlaşırsak ödeme aynı ziyarette, yerinde ve nakit yapılır.

Saklama koşulları değeri korur

Kitapları güneş görmeyen bir rafta tutun. Doğrudan ışık kâğıdı sarartır ve mürekkebi soldurur.

Nem en büyük risktir. Rutubetli odalarda kâğıt lekelenir, cilt ayrışır. Dolabı ara ara havalandırın.

Belgeleri katlamayın. Mümkünse asitsiz dosya içinde düz biçimde saklayın.

Bu koşullar sağlandığında eser uzun yıllar aynı durumda kalır. Değer tespiti için fotoğraf göndermeniz yeterli; inceleme ücretsizdir.

Hangi eserler ilgi görüyor

El yazması eserler, tezhipli sayfalar, ferman ve beratlar, hat levhaları ile dönem matbu kitapları ilgi alanımıza giriyor.

Aile arşivlerinden çıkan belgeler de değerlendirilir. Tapu, nüfus ve ticaret evrakları bunlara örnektir.

Fotokopi, sonradan basılmış tıpkıbasım ve dijital çıktılar kapsam dışında kalır.

Emin değilseniz fotoğraf gönderin. İlgi alanımıza girip girmediğini kısa sürede söyleriz.

Sık sorulan iki konu: okuma ve tercüme

Birincisi okuma. Eserin ne anlattığını bilmeniz gerekmez. Değerlendirmede biçim, dönem ve durum öne çıkar.

İkincisi tercüme. Tercüme hizmeti vermiyoruz. İlgilendiğimiz konu eserin kendisi ve değeridir.

Elinizdeki eserin konusunu merak ediyorsanız kapak fotoğrafı çoğu zaman yeterli ipucu verir.

Değerlendirme sırasında eserin hangi gruba girdiğini ve neden o rakamı söylediğimizi açıkça anlatırız.

Karar her zaman sizindir. İnceleme için ücret istemiyoruz.